CỘNG ĐỒNG MẠNG – NHỮNG TÂM HỒN YẾU ĐUỐI, YÊU CHIẾN TRANH NHƯNG LẠI CHUỘNG HÒA BÌNH.


ban-phim-1-201472493350Gọi một bộ phận “cộng đồng mạng” bằng một danh xưng là “Anh hùng bàn phím” thì có vẻ không đúng và không công bằng với họ lắm. Bởi thật ra, ai cũng có nhu cầu được thể hiện cá tính của bản thân mình, nhất là với Facebook, một nơi lý tưởng và tuyệt vời để mọi người có thể chia sẻ quan điểm cá nhân, là nơi để cái tôi được bộc lộ, và đó cũng là nơi để họ tương tác trao đổi cùng nhau và đặc biệt là bất cứ ai cũng phải dùng bàn phím để trao đổi chuyện trò thì danh xưng kia đâu còn hợp lý nữa.

Khi vào Facebook, cứ mỗi 1 giây, bạn bấm phím F5, là sẽ có một status mới xuất hiện. Đó chính là những sẻ chia từ cộng đồng người dùng Facebook, nhưng số lượng người dùng tương tác với với status đó (Like, comment, share) thì được tính bằng phút, giờ, ngày, tháng… chứ hiếm khi nào tính được bằng giây. Điều đó cho thấy, nhu cầu “muốn nói” vẫn nhiều hơn nhu cầu “muốn nghe”. Và chưa chắc gì, những điều “nghe” đã là đồng quan điểm với họ. Đó là điều dĩ nhiên, khi mỗi người là một cá thể khác nhau, và mỗi người đều có một suy nghĩ khác nhau.

Vì vậy, đừng gọi những người thích được “đấu tranh” và bảo vệ quan điểm của mình là “Anh hùng bàn phím”, điều đó là vô nghĩa với thế giới mạng này.

Mặc khác, người dùng facebook họ thật ra cũng chỉ là những “tâm hồn yếu đuối”, tuy thích chiến tranh bằng ngôn ngữ nhưng cũng lại là thành phần cực kì yêu chuộng hòa bình. Họ lo lắng về một tương lai phía trước, thế giới này sẽ ra sao khi cô ca sĩ A không công nhận cô ca sĩ B là Diva. Họ bắt đầu tra từ điển, và đưa ra những kiến thức uyên thâm về âm nhạc, họ bắt đầu phân tích những quảng treo, nốt trầm, những nốt nhạc bắt đầu được đưa ra trên bàn nghị luận, hệt như một phó giáo sư âm nhạc đang trình giảng trước hàng trăm sinh viên mới bước vào năm nhất.

Đặc biệt, cư dân mạng cũng sẽ rất lo lắng, thế giới này sẽ như thế nào khi cô MC A chê một cô ca sĩ nọ mặc chiếc váy quá xấu. Họ sẽ kêu gào lên: “Đừng làm tổn thương người khác nữa!” dẫu cho chiếc váy đó có xấu thiệt hay thế nào đi chăng nữa.

Nhưng “cư dân mạng” là ai? Họ có thể là một cậu bé mới lớn, viết chữ nghĩa để biện luận bằng một ngôn ngữ xì tin dâu (đọc hoài cũng không hiểu hết ý). Họ cũng có thể là một cô nàng trót yêu hòa bình đến nỗi nhìn nơi đâu cũng thấy tổn thương. Cư dân mạng họ có thể là một người bình thường trong xã hội, nhưng họ cũng có thể là một thần tiên tỷ tỷ xinh đẹp sống trên mây. Cô tiên ấy hiển nhiên là biết tiếng Việt, nhưng vì là thần tiên có nhiều phép màu nên cô ấy phải chứng mình cho mọi người thấy mình cũng biết tiếng Anh. Nhưng rồi thật ra, với một câu câu tiếng Anh giản đơn, cô tiên ấy đã phải sửa đi sửa lại đến 5 lần mới đúng ngữ pháp.

Điều đó cho thấy bất kì ai cũng có nhu cầu được tranh luận, dù cho mình có là ai, trình độ hiểu biết đến mức nào, thì với thế giới mạng, mình vẫn luôn là nắng. Vì mình là nắng, nên mình tự cho phép mình được chói chang ở mọi lúc mọi nơi. Đó cũng là một công lực mà chỉ có nắng mới có được.

Ngoài việc họ có một “tâm hồn yếu đuối”, thì cư dân mạng còn là người rất nhẹ dạ cả tin. Họ sẵn sàng tin vào những điều “nghịch lý” có trong xã hội này là thật, mà đôi khi không cần kiểm chứng.

Có một dạo, trên facebook được mọi người share rần rần thông tin hủ tiếu gõ sở dĩ có nước lèo ngọt là do người chế biến đã bỏ trùng chỉ và chuột chết vào để ninh chung với xương. Thông tin ấy đã từng làm “chấn động” cộng đồng mạng một thời. Nhà nhà tẩy chay hủ tiếu gõ, người người lên án kêu gào và bắt đầu thảo luận gay gắt về đạo đức kinh doanh. Nhưng rồi câu chuyện cũng tạm lắng xuống, không có bất kì một “cư dân mạng” nào thấy được trong tô hủ tiếu của mình có trùng chỉ hay những con vật tương tự cả.

Cũng cách đây vài tháng, có một tin trên Fanpage rao vặt về loại cà phê pha sẵn với giá 150 ngàn/5 lít. Nhà nhà đổ xô vào chửi bới, làm ăn sao thiếu ý thức quá vậy? Tại sao lại có thể bán một loại “hóa chất” có mùi giống như cà phê. Họ tin tưởng vào những điều họ nhìn thấy đến mức họ không cho phép mình dừng lại và suy nghĩ. Và sau đó, họ lại dùng “cái-đầu-chưa-suy-nghĩ” đó mà tranh luận với mọi người.

Tôi mạo mụi click vào, ngắm nghía Fanpage đó, ngồi đọc từ đầu đến cuối tất cả những bài post của Fanpage. Và tôi chợt nhận ra rằng, đây không phải là một Fanpage bán hàng. Tôi hoài nghi về những dòng tin rao vặt được viết tỉ mỉ, và sơ sót có chủ ý của người tạo content, và cuối cùng tôi vỡ lẽ ra: Một campaign mới của một thương hiệu cà phê nào đấy sắp ra đời. Vì sao đó là một campaign mới? Rất dễ dàng để nhận ra khi thấy người bán luôn miệng bảo rằng cafe của mình là Bẩn và được bán lại cho rất nhiều quán xá cafe lề đường. Họ cố tình tạo ra một lối suy nghĩ: Tất cả quán cafe lề đường đều được làm từ hóa chất. Và cách để an toàn là nên tìm một thương hiệu cafe có uy tín để mua.

Khi nhận ra điều đó, tôi thử để lại một comment như thế này: “Agency nào chạy campaign này hiệu quả quá vậy?”, thế là nick của tôi bị ban, vì trót làm bại lộ kế hoạch.

Gần đây, có một thông tin về nồi lẩu có chuột chết mà thực khách trót ăn ở một quán lẩu ở Q. Phú nhuận. Để giúp phần tin tưởng, người viết đã chụp hình lại làm bằng chứng rồi mới đăng lên, vừa kể lể, vừa có hình minh họa hẳn hoi. Hỏi sao mà không tin cho được.

Tôi vào status đó, hầu như là những comment sợ hãi, không tin vào mắt mình. Họ kêu gào phải tẩy chay quán ăn đó, họ phanh phui những kinh nghiệm ghê sợ để có một nồi lẩu ngon. Họ bày cách để “trả thù” một quán ăn mà đôi khi họ chưa biết quán đó là quán nào.

Điều đó cho thấy, “cư dân mạng” đôi khi rất yếu mềm. Họ đa nghi và sợ hãi nhưng cũng dễ tin đến mức thấy đâu cũng là… trần trụi. Từ cái tin tột cùng đó, họ kêu gào lên quan điểm của mình: Hãy tẩy chay, Hãy dẹp ngay, Hãy dừng lại…

Nhưng rồi, khi câu chuyện qua đi, nhường chỗ cho một cuộc tranh luận khác trỗi dậy. Họ sẽ ít có dịp nhìn lại, những lần tẩy chay hớ hênh ấy mình trót đã gây ra những gì? Những người lao động kiếm sống bằng nghề bán hủ tiếu gõ có những tháng ngày ế trơ trọi vì thông tin thất thiệt. Những quán cafe chứa đầy những tin đồn. Và mới đây là một quán lẩu có chuột chết.

Cư dân mạng, họ dễ tin như thế đấy. Nhưng có lúc họ lại không có thói quen chấp nhận. Thật lạ đời. Ngày hôm nay, họ sẽ nói rằng: Nhỏ đó mà là MC cái gì, dẫn vô duyên bà cố! Thằng đó mà là nhà văn cái gì, nói chuyện vô duyên dễ sợ. Má kia mà stylist kiểu gì, ăn nói bậy bạ thí mồ.

Rồi ngày hôm sau, họ sẽ quên ngay câu chuyện đó, chắc chắn là vậy. Hết chuyện 3 cô rồi lại đến chuyện 5 bà. Trong 5 bà, tui thấy chẳng có bà nào xứng danh là diva cả. Diva là phải thế này thế kia thế nọ. Rồi cuối cùng hỏi lại: Ủa, mà Diva nghĩa là gì vậy mậy?

Vì vậy, với những người cùng dùng mạng xã hội để giao tiếp, chúng ta cần phải thông cảm và sẻ chia với nhau. Bởi thật ra, chúng ta đều là những tâm hồn yếu đuối cả, chúng ta đều lo sợ về thế giới này rồi sẽ ra sao, chúng ta đều bao dung để hiểu được người kia sẽ tổn thương như thế nào… Nên dẫu cho có đôi lần, chúng ta có gào rú với ai đi chăng nữa, thì thật ra, chúng ta đều là những người nhẹ dạ sống trong nỗi sợ hãi văn minh.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: